Fáfróður karlsauður

Ég er ekki vanur að hafa samúð með Sjálfstæðisflokknum, en mikið virðist það vera pínlegt að vera með svona drumbi eins og Ásmundi Friðrikssyni í þingflokki. Meinleysisleg hugmynd hans um að taka múslima fyrir og mismuna þeim afhjúpar tregan skilning á mannréttindum. Eins og oftast, þegar fáfrótt fólk tjáir útlendingaandúð sína -- eða þegar lævísir stjórnmálamenn tjá hana við fólk sem þeim finnst vera fáfrótt -- þá tekur Ásmundur það sérstaklega fram að hann sé sko ekki rasisti og þetta sé sko enginn rasismi: „Ég er nú ekkert þannig“ segir karlinn. Nei, þeir sjá það oftast ekki sjálfir, er það? Það er eftirtektarvert, að þetta segja eiginlega aldrei neinir nema rasistar þegar þeir eru að tala um rasisma. Já, meðan ég man, það er best að taka fram að ég tel Ásmund ekki tilheyra lævísa hópnum.

Ef orðið „rasisti“ vekur hugrenningartengsl um hatursfulla fanta með kvalalosta, þá er það misskilningur. Flestir rasistar eru hvorki snoðaðir nasistar né fullir af hatri eða illmennsku. Þeir eru hins vegar oft fullir af ótta eða vanmáttarkennd -- og tómir af viti. Þeir óttast það sem þeir skilja ekki. Þeir eru oftast venjulegt, óupplýst fólk. Svolítið eins og Ásmundur Friðriksson.

Ásmundur gleymir ekki möntrunni um að það þurfi að „taka þessa umræðu“ -- sem rasistar nota alltaf til að svara gagnrýni á tortryggnis- og óttaboðskap. „Aðspurður um að gefa nánari skýringar á orðunum segist Ásmundur ... aðallega vera að varpa fram spurningum til að vekja umræðu um þessi mál.“ Jæja, ef spurningin er hvort eigi að mismuna fólki vegna trúarskoðana, þá er svarið einfalt: Nei, Ásmundur, það á ekki að gera það.

Ég eltist ekki við einhverjar sögur sem Ásmundur hefur heyrt með sínum trúgjörnu eyrum.

En hvað í andskotanum er „múslimisti“?

Ásmundur spyr „hvort við þurfum ekki að hugsa málið og vanda okkur til framtíðar“ -- spurningin svarar sér sjálf, auðvitað á að gera það. Og hvað á þá að passa? Það væri góð byrjun að mismuna ekki innflytjendum og ýtta þeim ekki út á jaðar samfélagsins. Og að sjálfsögðu þarf íslenskt samfélag að breytast í takt við breytta samsetningu þess. Eins og það hefur alltaf gert. En ekki hvað?

En hvað er það sem hann óttast um? „Það eru þessi algildu gildi um samfélag og að það sé byggt á kristinni trú. Ég hef áhyggjur af því að mikill minnihluti þjóðarinnar vilji úthýsa kristinni trú úr grunnskólum.“ -- Það var nefnilega það. Voru það ekki skuggalegu útlendingarnir sem ógna siðnum í landinu! Á Þorláksmessu birtist grein eftir mig á Vísi, þar sem ég reyndi m.a. að þurrka aðeins upp eftir Ásmund. Þótt mér finnist leiðinlegt að þurfa að endurtaka sjálfan mig, verður bara að hafa það: 

Það má fyrirgefa karlinum fyrir að halda að hann sé í meirihluta, en það setur að manni stugg yfir hvernig honum finnst eðlilegt að fara með minnihlutahópa: þeir megi ... vera til, bara ef þeir ... sætta sig við að vera annars flokks. Þetta er trúfrelsi Ásmundar, að meirihlutinn kúgi minnihlutan.

Þar stóð reyndar líka:

Íslendingar ... sem standa utan kristinna trúfélaga eru miklu fleiri en innflytjendur sem standa utan kristinna trúfélaga. Það erum við, sem höfum flykkst út úr kirkjunni af sívaxandi þunga undanfarna áratugi. Það erum við, sem erum þyngsta lóðið í baráttunni fyrir trúfrelsi. Það erum við, þjóðin.

Ég leyfi þessu bara að standa og skýra sig sjálft.

Ásmundur segir að það eigi að gera eðlilegar kröfur til innflytjenda um þekkingu á sögu þjóðarinnar og viðurkenningu á þeim gildum sem íslenskt samfélag er reist á. Gott og vel -- það ætti þá líka að gera þær kröfur til Alþingismanna, að þeir hefðu grundvallarskilning á sögu og gildum þjóðarinnar, eins og sagan og gildin eru í alvörunni en ekki eins og þau eru kennd í sunnudagaskólanum þar sem nýjasta hetja kristilegu íslensku teboðshreyfingarinnar virðist hafa meðtekið mestalla sína visku.

Ragnheiður Ríkharðsdóttir segist halda að karlsauðurinn hafi bara „komist óheppilega að orði“. Ég held að hann hafi ekkert komist óheppilega að orði. Ég held að hann sé bara vitlaus.

Hörð átök framundan á vinnumarkaði?

Eftir að læknar semja um launahækkun -- og allir virðast vera sammála um að sú launahækkun sé veruleg, án þess að hafa séð samninginn -- þá tala sumir forkólfar í verkalýðshreyfingunni eins og samningar lækna gefi tóninn fyrir verkfallsátök þegar aðrar stéttir fara að semja, Ríkisútvarpið segir jafvel að „Gylfi spáir hörðum átökum framundan.“ Og ekki nóg með það: „Gylfi ... segir að sú sáttastefna sem markaði síðustu kjarasamninga aðildarfélaga ASÍ og BSRB sé brostin“. Rétt nú upp hend sem trúir því að Gylfi Arnbjörnsson eigi eftir að ganga í lið með verkalýðnum og fara að leiða einhverja alvöru baráttu! Rétt upp hend!


Kratísk/ökónómísk verkalýðshreyfing gengur út á að verkamenn og atvinnurekendur komist að einhverri niðurstöðu sem báðir aðilar eru sáttir við. Atvinnurekendur verða seint sáttir við að gefa eftir eitthvað að ráði af gróða sínum. Þess vegna er sáttastefnan, sem m.a. markaði síðustu kjarasamninga, ekki bara gagnslaus, heldur skaðleg fyrir vinnandi fólk. Sem betur fer kjósa félagar íslenskra verkalýðsfélaga um samninga, og ef nógu margir kjósa gegn ónýtum samningi, þá er hann felldur. Þessi réttur er ekki sjálfsagður, á dönskum vinnumarkaði þarf t.d. meirihluti allra félagsmanna að kjósa gegn samningi til að fella hann.


Það er út af fyrir sig kannski rétt hjá Gylfa að það verði átök um næstu samninga. Að stéttabaráttan hætti að vera bara að ofan á Íslandi, og íslenskt verkafólk fari aftur að berjast fyrir kaupi og kjörum sem sæma því. Eitt fyrsta vígið sem verkalýðurinn þarf að sækja að í þeirri baráttu verður sáttastefnan, þ.e.a.s. stéttasamvinnan -- að koma fulltrúum hennar út úr forystusveit sinni. Og hver ætli sé þar eftur á listanum?

Seth who?

Ekki veit ég hver eða hvað Seth Meyers er, né af hverju það er merkilegt að hann haldi upp á afmælið sitt á Íslandi. Ég hef oft haldið upp á afmælið mitt á Íslandi, án þess að Vísir hafi séð ástæðu til að slá því upp sem frétt.

Ráð við "hættulegu grjótkasti"

Ísraelskir hermenn munu hafa drepið ungan Palestínumann sem kastaði grjóti í brynvarinn bíl. Já, í brynvarinn bíl. Þetta heitir morð á íslensku. Ekki það, að ég skil vel að Ísraelarnir vilji ekki verða fyrir grjótkasti. Og það er líka einfalt að komast hjá því: drullið ykkur burt með hernámið og þann yfirgang, ofbeldi, morð, skemmdarverk og ótal aðra glæpi sem því fylgja.

Grjót er ekki máttugt vopn gegn skriðdrekum eða brynbílum. En það er yfirlýsing. Yfirlýsing um að maður sé ekki bugaður og neiti að gefast upp. Það er náttúrlega það sem zíonistarnir þola ekki. Þeim finnst eini eini góði indjáninn vera dauði indjáninn. Svo má kannski líka þola þá sem eru flúnir nógu langt í burtu. Út fyrir svæðið milli Efrat og Nílar, sem guð gaf þeim fyrir 3000 eða 4000 árum, samkvæmt bók sem þeir skrifuðu sjálfir.

"Vestræn gildi á borð við lýðræði og frjálshyggju"

Ríkisútvarpið greinir frá "hugmyndafræðilegri herferð" í einni af þessum skrítnu fréttum sínum um Kína. Ef einhver hefur lesið Edward Said, getur hann kannski kannast við einskonar óríentalisma í þessari frétt, hvað austurlandabúar séu framandi og furðulegir:

Það er forseti Kína, Xi Jinping, sem á aðalheiðurinn af herferðinni, en hann hefur frá því hann tók við embætti í fyrra, haldið sósíalískum gildum á lofti og gert hvað hann getur til þess að efla stuðning almennings við Kommúnistaflokkinn.

Það er náttúrlega besta máli í sjálfu sér, að halda sósíalískum gildum á lofti, en eitthvað er nú skrítinn þefur af þessari frétt, "auður og völd" eru þarna meðal gilda, a.m.k. eins og Ríkisútvarpið útleggur fréttina. Er þetta þýðingarvilla?

Ráðamenn halda því þó enn fram að vestræn gildi á borð við lýðræði og frjálshyggju séu ekki viðeigandi í Kína

Vestræn gildi á borð við lýðræði og frjálshyggju? (A) Ég fylgdist bæði með þegar Xi Jinping var kosinn forseti og þegar Barack Obama var kosinn forseti. Ef þetta væri keppni í lýðræði, þá hefði Obama alla vega ekki unnið þá keppni. En það er skrítið að hafa það eftir ráðamönnum í Beijing að lýðræði sé framandi gildi fyrir Kínverjum. Síðast þegar ég vissi töldu þeir sig nefnilega stunda lýðræði, þótt það væri að vísu með öðru formi en á Vesturlöndum. (B) Er frjálshyggja "vestrænt gildi"? Loks hnaut ég um þetta:

Í dagblaðinu kemur fram að með herferðinni vilji borgaryfirvöld í Wuhan reyna að tryggja sér nafnbótina: Siðfáguð, þjóðleg borg. Hana fá þær borgir sem standast siðferðislegar kröfur yfirvalda. 

Er þetta ekki svipað og þegar Garðabær, Seltjarnarnes og Reykjanesbær eru að keppast við að uppfylla amríska drauminn og fá verðlaun Heimdallar fyrir sveitarfélag ársins?

Frekjurnar sem vilja ræna jólunum

Ég skrifaði grein, hún heitir „Leyfum ekki frekjum að ræna jólunum“. Hún birtist á Vísi í gær: Leyfum ekki frekjum að ræna jólunum og á Vantrú í dag: Leyfum ekki frekjum að ræna jólunum. Njótið! Og gleðileg jól!

„Ég er ekki rasisti, en...”

Maður sem ég þekki lauslega sagði um daginn þessi fleygu orð í mín eyru: „Ég er ekki rasisti -- en hver andskotinn er að svertingjum!? Þeir eru svo klikkaðir! Og svo heimskir!“

Óhefðbundin jól??

„Gott dæmi um óhefðbundin jól væri ... rjúpa á aðfangadag“

Ríkisútvarpið greinir frá. Hvaða bull er þetta? Hvernig getur rjúpa talist óhefðbundin á aðfangadag? Hefur það farið framhjá fréttamanninum að rjúpnaveiði hefur verið takmörkuð til muna vegna þess hvað stofninn hefur minnkað? Það -- lítið framboð -- er væntanlega ástæðan fyrir því að það eta hana fáir á jólum, og þeir sem ekki skjóta sjálfir þurfa að punga út þúsundum fyrir hvern fugl ef þeir kaupa hann á svörtum markaði. Það má vel gera ráð fyrir að karlmaður eti tvo ef ekki þrjá fugla, þannig að augljóslega er hún ekki á borðum flestra ... en óhefðbundin?

Gift kona kaþólskur prestur?

1) Kaþólska kirkjan bannar konum að vera prestar.

2) Kaþólska kirkjan bannar prestum að giftast.

Hvernig getur þá gift kona haldið kaþólska messu?

Íslamska ríkið, hvað ber að gera?

Íslamska ríkið fer mikinn og gustar af því þannig að fýluna leggur a.m.k. hingað norður til Danmerkur þar sem ég sit og skrifa. Hér í Aarhus er m.a.s. moska þar sem froðufellandi íslamistar vinna unga menn á sitt band og senda þá á blóðvöllinn. Ég skal játa að ég skil ekki hvers vegna enginn hefur unnið alvarleg ofbeldisverk á þessari mosku og svínunum sem ráða í henni, en látum það liggja milli hluta.

Íslamska ríkið er skilgetið afkvæmi Vesturveldanna. Í aðra ættina er það beint afkvæmi þeirra, og í hina ættina óbeint. Beint, vegna þess að vestræn, einkum bandarísk, öfl hafa beinlínis hjálpað þeim að koma sér á laggirnar með m.a. vopnasendingum og þjálfun, hafa magnað þá upp til að ráða niðurlögum Assads og Baath-flokksins í Sýrlandi. Þeim virðist sem betur fer ekki verða kápan úr því klæðinu, þökk sé stuðningi Rússa og Kínverja og þökk sé tryggð og hreysti sýrlenska hersins og stykri forystu Assads. Og óbeint vegna þess að ólgan sem ÍS sprettur upp úr er meira og minna ruðningsáhrif af Íraksstríðinu, auk þess sem þorparaöfl við Persaflóa leika tveim skjöldum.

Það má heldur ekki gleyma gildi þess að eignast ógurlegan nýjan óvin á svæðinu, sem réttlætir frekari hernað og hermdarverk. Í löndum eins og Sýrlandi og Írak eiga aldrei eftir að ríkja öfl sem eru höll undir Vesturlönd, nema þá í krafti ofbeldis og kúgunar. Á meðan ekki er hægt að brjóta andstöðu fólksins niður með ofbeldi og "friða" löndin þannig, er það því hagur Vesturveldanna að stuðla frekar að upplausn, sundrungu og innbyrðis erjum, þannig að fólkið geti ekki sameinast og veitt heimsvaldastefnunni viðnám. Þá er auðveldara að ráðskast með það. Deila og drottna.

Loftárásir Bandaríkjamanna og bandamanna þeirra eiga ekki eftir að brjóta ÍS á bak aftur. Þær eiga eftir að valda ómældum hörmungum fyrir óbreytta borgara og þær eiga líka sumpart eftir að styrkja ÍS með því að draga þarna víglínu milli vestrænnar heimsvaldastefnu annars vegar og ÍS hins vegar. Þá munu ungir, róttækir múslimar þyrpast í raðir ÍS og halda að þeir séu að berjast gegn heimsvaldastefnunni.

Ekki bætir það úr skák að réttlætingarnar byggjast á mörgum lögum af hræsni og skinhelgi. Dæmi: IS er stutt af Erdogan Tyrkjavaldi, en Tyrkland er í Nató og á að heita bandamaður Vesturlanda, til að berja á Kúrdum og veraldlega sinnuðum stjórnvöldum Sýrlands. IS er líka stutt af ýmsum, of ríkum, öflum bókstafstrúarmanna við Persaflóa þótt ruddaríkin þar eigi líka að heita bandamenn Vesturvelda. Og Saúdi-Arabar eiga að vera með Vesturveldunum í liði, þótt þeir séu kannski afturhaldssamasta aflið af öllum á svæðinu -- og er þá Íslamska ríkið sjálft kannski eina undantekningin. Eða lítur þannig út í fjölmiðlum; þar er mikið gert úr því þegar Íslamska ríkið í Írak og Sýrlandi hálsheggur gísl -- en þegar íslamska ríkið á Arabíuskaga, Saúdi-Arabía, hálsheggur tugi manns á ári, þá er lítið fjallað um það. Enda bandamenn Vesturvelda.

Það fór um mig hrollur nú síðsumars þegar Bandaríkjamenn kynntu fríðan flokk ríkja sem mundu taka þátt í loftárásum á Íslamska ríkið. Oft var tekið fram í fréttum að það "þætti sterkt" fyrir Obama að hafa Saúdi-Araba og fleiri arabalönd þar á meðal, það gæfi aðgerðinni betra yfirbragð. Ætli arabinn á götunni sé sama sinnis? Ætli þeir séu svo hrifnir af kúgunarvaldi Persaflóafursta?

Fólki getur fundist það sem því sýnist um Bashar al-Assad í Sýrlandi og stjórn hans. Ég fyrir mitt leyti trúi ekki öllu sem ég les í íhaldspressu Vesturlanda, þótt ég viti vel að margt sé að í landinu. Alla vega, það er aukaatriði. Assad og ríkisstjórn hans og her eru (a) tvímælalaust betri kostur en Íslamska ríkið og (b) einu öflin sem geta í alvörunni sigrað það. Skilyrðin fyrir því eru að utanaðkomandi öfl eins og Tyrkir og Flóafífl hætti að styðja Íslamska ríkið og að Sýrlendingar fái stuðning í staðinn. Menn þurfa ekki að elska Assad til að geta valið þann kost, það er einfaldlega skásti kosturinn. Það þýðir ekki að það verði fagurt á að líta; það verður það svo sannarlega ekki, en það eru engir aðrir kostir betri í stöðunni.

Palestína: friður verður aldrei byggður á yfirgangi

Mads Gilbert bannað að fara aftur til Gaza, um aldur og ævi, og öryggisástæðum borið við. Þegar ísraelsk yfirvöld segja "öryggisástæður", þá þýðir það yfirleitt annað hvort að það er geðþótti sem ræður, eða eitthvað annað sem hljómar of illa til að segja það. Ástæðan í tilfelli Gilberts er augljóslega að hann lætur ekki duga að hlynna að særðum, heldur ber líka vitni um það í vestrænum fjölmiðlum hvers vegna ástandið er svona, ber vitni um níðingshátt og grimmd Ísraela.

Um leið berast fréttir af því að ísraelsk yfirvöld ætli aftur að fara að rústa heimilum í hefndarskyni þótt einhverjir embættismenn hafi "dregið árangur þess í efa", eins og Vísir orðar það. Hefndaraðgerðir, með öðrum orðum. Áhrif þeirra er ekki að fæla herskáa Palestínumenn frá því að beita ofbeldi, heldur að reita aðra Palesínumenn enn meira til reiði og framkalla þannig ennþá meira ofbeldi af þeirra hálfu -- sem Ísraelar munu svo nota til að réttlæta fjöldamorð með stórvirkum vinnuvélum næst þegar hægriöfgamenn þurfa að píska upp stuðningsmóðursýki sjálfum sér til handa eða hafa meiri peninga af Bandaríkjunum.

Vandamálið í samskiptum Ísraela og Palestínumanna er í grunninn til ekki flókið. Vandamálið er að Ísraelar halda mestum hluta Palestínu hernumdum, en hafa herkví um afganginn. Fyrir utan þá hluta sem þeir hafa þjóðernishreinsað og innlimað. Skæruhernaður Palestínumanna verður ekki brotinn á bak aftur með hervaldi. Það verður því ekki friður á meðan harðlínuzíonistar (trúar- og þjóðernisöfgamenn) fá að halda ranglæti sínu áfram.

Skuldaleiðrétting - eða félagsvæðing?

Skuldaleiðréttingin mikla, sem fer fram þessa dagana ef trúa má fréttum, er mjög umdeild. Ég er ósammála báðum meginpólunum. Ég tel ekki rétt að hið opinbera fjármagni þetta, en ég tel heldur ekki rétt að láta bara myllusteininn hanga um háls þjóðarinnar. (Ég sagði stundum á síðasta kjörtímabili, að ég væri mikið á móti ríkisstjórninni, en ég væri ennþá meira á móti stjórnarandstöðunni. Það hefur núna snúist við.)

Efnahagsmálahópur VG
Á misserunum eftir hrun tók ég töluverðan þátt í baráttu fyrir skuldaleiðréttingu. Aðallega innanflokks í VG, þar sem lítill hópur starfaði að því en var skjaldaður af flokkseigendafélaginu á svotil hverjum einasta fundi. Það má segja, með smá einföldunum, að barátta okkar hafi snúist um að leiðrétta forsendubrestinn sem varð í hruninu, t.d. með afnámi verðtryggingar, sem tæki gildi snemma árs 2008, þ.e. væri afturvirkt. Lógíkin var að bankar og lífeyrissjóðir ættu enga heimtingu á kröfum sem tilstofnuðust vegna forsendubrests og þar sem þeir hefðu hvort sem er aldrei reiknað með þeim peningum væri það í raun ekki missir fyrir þá að fá þá ekki. Þessar skuldir væru bara tilbúningur og hægt að fella þær niður með lögum. Það var stungið upp á ýmsum aðferðum sem ég ætla ekki að útlista nánar að sinni, en allar þessar tillögur mættu stífri andstöðu flokkseigendafélagsins.

Heyrði ég oft sagt að efnaðasta fólkið ætti ekki að fara að fá gefins peninga, hvers lags sósíalismi væri það? Svarið við því er auðvitað að það á að eiga við stéttaskiptingu með pólitík sem vinnur gegn arðráni, eða, ef maður er krati, með skattkerfi, en ekki nota hamfarir til að refsa öllum í hóp. Þvert á móti, það hefði átt að kasta bjarghring til allra, og ef einhverjir í hópnum hefðu helst átt skilið að drukkna hefði átt að taka þá umræðu í öðru samhengi.

Á landsfundinum 2009 var ég í efnahagsmálahópi, þar sem reyndist vera meirihluti reyndist vera fyrir leiðréttingartillögum. Hópurinn bar fram ályktunartillögu sína þegar fundurinn afgreiddi ályktanir, og reyndist það vera eina ályktunin sem Steingrímu J. Sigfússon tók til máls um í eigin persónu. Hún var var samþykkt með breytingartillögu Steingríms, m.ö.o. slógdregin og innihaldslaus.

Okkar hópi var mikil alvara, enda vægast sagt mikið í húfi. Japl-og-jaml-tillögur sem komu sem eins konar málamiðlun frá flokkseigendafélaginu -- málamiðlun milli hagsmuna heimilanda og hagsmuna fjármálaauðvaldsins -- fólust í einhverjum frystingum og frestunum og 110% leiðum sem fólk þekkir, og gengu allar út á að afskrifa sem minnst. Ástæðan, sem formælendurnir töluðu aldrei um, var auðvitað að afskriftir mundu rýra eignastöðu bankanna og ógna þannig rekstrargrundvelli þeirra. Þessar hálfkáks-hugmyndir fengu ekki stuðning okkar hóps, enda ber í fyrsta lagi ekki að greiða ranglátar skuldir og í öðru lagi er það bara blekking að halda formlega lifandi einhverjum kröfum sem allir vita að verða aldrei innheimtar.

Þessu þarf að halda til haga: Sá vinstriróttæki hópur sem ég starfaði í á fyrstu árum hinnar svokölluðu vinstristjórnar, barðist fyrir skuldaleiðréttingu, en þessi skuldaleiðrétting sem nú fer fram er ekki það sem við börðumst fyrir, og við eigum hvorki heiður né skömm af henni.

Alþýðufylkingin
Í þá daga var ennþá til vinstrivængur í VG. Hann yfirgaf flokkinn meira og minna fyrir síðustu Alþingiskosningar, og tvístraðist í mörg lítil framboð. Þorvaldur Þorvaldsson og ég reyndum allt sem við gátum til að halda þessu fólki saman, m.a. í gegn um félagið Rauðan vettvang, og þótt það hafi ekki (enn) borið tilætlaðan árangur, nýttist starf efnahagsmálahópsins í frekari úrvinnslu og stefnumótun um varanlegri lausnir, eftir því sem leið frá sjálfu hruninu og skuldaleiðréttingin færðist afturfyrir önnur meira "dagsaktúel" mál og varð um leið tæknilega flóknari og flóknari eftir því sem tíminn leið.

Í staðinn fyrir að láta umræðuna leiðast inn í myrkviði tækni- og lagarefja og blaðurs, vildum við marka skýra stefnu, boðskap sem stefndi í alvörunni annars vegar frá vandamálaunum og hins til varanlegra lausna. Félagsvæðing var svarið sem við fundum, (sjá nánar í stefnuskrá Alþýðufylkingarinnar): Í stuttu máli eigum við að koma á félagslegu fjármálakerfi, byggðu á samfélagslegu eigin fé, sem er ekki rekið í gróðaskyni heldur hjálpar fólki að eignast heimili á kostnaðarverði. Án vaxta. Vextirnir eru nefnilega miklu meira vandamál heldur en verðtryggingin; hún væri frekar lítið mál ef vextirnir væru ekki.

Félagsvætt fjármálakerfi væri ekki bara meiri búbót en skuldaleiðrétting, hún væri í raun á við margar skuldaleiðréttingar þar sem hún mundi að miklu leyti koma í veg fyrir nýjar fjármálabólur og -hrun. Félagsvæðing er ekki það sama og sósíalismi. Hún er skref í áttina. Hvorki meira né minna. Í áttina frá kapítalisma og áttina til sósíalisma. Stórt skref í rétta átt, með öðrum orðum.

Þið sem þetta lesið eruð líkleg til að hafa kosið aðra flokka, jafnvel starfa í þeim. Það hindrar ykkur ekki í að lesa stefnuskrá Alþýðufylkingarinnar og mynda ykkur skoðun á henni. Hún er stutt og skýr og hún á eftir að koma fram í umræðunni aftur -- og aftur og aftur.

Laun lækna: Hverju reiddust goðin þá?

Góð kona* sem ég þekki gerðist fráhverf sósíalismanum þegar hún frétti að læknar í Sovétríkjunum hefðu lækkað í launum eftir því sem hlutfall kvenna í stéttinni hækkaði. Voru hálaunastétt 1920 en ekki lengur 1950.

Íslenskir læknar hafa lækkað jafnt og þétt í launum á síðustu árum eða áratugum. Hlutfall kvenna hefur á sama tíma hækkað í stéttinni. Samkvæmt því ætti sá sem er óhrifinn af þróuninni að gerast fráhverfur kapítalismanum. Ekki satt?

* Nafngreini ekki fyrir siða sakir. Hún gefur sig fram ef hún vill.

Sessunautar í stafrófsröð

Ef svo ólíklega fer að Íslamska ríkið náið þeim ítökum að önnur lönd fari að viðurkenna það og það komist þá á lista yfir viðurkennd ríki, þá verður Ísland næst á eftir því í stafrófinu, og næst á undan Ísrael. Þá mun ég leggja til að skipt verði um nafn á Íslandi, við gætum kallað okkur Snæland. Yrðum þá mitt á milli Slóveníu og Salómonseyja, sem eru viðkunnalegri sessunautar.

Hrundar glansmyndir

Ég var tólf ára þegar Jón Páll Sigmarsson dó. Þegar ég var barn, var hann hetja mín og vina minna. Þegar hann dó frétti ég að hann hefði notað stera, og það var útskýrt fyrir mér hvað sterar væru og að hjartaáfalla væri algeng afleiðing af notkun þeirra. Þar hrundi glansmynd.

Næsta glansmynd hrundi nokkrum árum seinna. Ég var seytján og hékk gjarnan á kaffihúsi þar sem ég tefldi, spilaði og byrjaði að reykja og drekka kaffi. Eitt kvöld valt þar inn Hermann Gunnarsson, kófdrukkinn og spurði hvort þarna væru seldar sígarettur. "Nei", sagði vertinn, og Hemmi valt þá út aftur, með þessa þulu á vörunum: "andskotans djöfulsins helvítis andskotans djöfull". Eftir stóð ég, gapandi og með brostin augun, og aðra hrunda glansmynd frá bernskuárum.

Og núna fréttir maður af Bill Cosby. Ég hef, frá því ég var barn og fram á síðustu daga, haldið, og margsagt það fjölda fólks, að hann, sjálfur Fyrirmyndarfaðir, væri líklega besti maður í heimi. Alla vega síðan Freddie Mercury dó. Eðli málsins samkvæmt er svona yfirlýsing ekki bókstaflega meint, en núna eru komnir of miklir brestir í þá glansmynd til að ég muni endurtaka hana aftur.

Öfgahægriflokkur sem er á móti ESB

Í frétt Ríkisútvarpsins um heimkomu Vojislav Seselj til Belgrad segir að hann sé "leiðtogi öfgahægriflokks sem vill að Serbía hætti við aðildarumsókn sína að Evrópusambandinu." Flokkurinn hans, Radikali flokkurinn, er gott betur en það. Þetta er ekki einhver anti-ESB flokkur hægripopúlista, þetta er nánast ígildi nasistaflokks. Þetta er öfgafullur þjóðernisflokkur sem hatar múslima og Króata en þó alveg sér í lagi Albana.

Sumarið 2008, þegar Radovan Karadzic var tekinn fastur, var ég staddur í Mostar í Bosníu-Hercegóvínu, og ákvað að drífa mig til Belgrad til að verða vitni að mótmælunum sem vænta mátti þar. Þar voru haldnir miklir útifundir hægriöfgamanna, og greinilega að andstaða við Evrópusambandið var þeim ekki efst í huga. Gríðarstór fáni með andliti Seseljs blakti yfir fundinum, ásamt fleiri táknum þjóðernissinna, menn gengu í bolum með myndum af Radovan Karadzic og Ratko Mladic herforingja, og aðalslagoðr fundarins var "Kosovo je srtse Srbije" - Kosovo er hjarta Serbíu. Þá skörtuðu margir chetnika-höttum eða öðrum einkennisklæðum serbneskra þjóðernis- og konungssinna.

Þetta er ekki einhver borgaralegur fullveldisflokkur, heldur flokkur sem er nátengdur stríðsglæpamönnum úr Bosníustríðinu og snoðkollahreyfingunni. Það er rétt hjá Ríkisútvarpinu að titla hann öfgahægriflokk -- en það er villandi að láta hljóma eins og hann sé aðallega á móti Evrópusambandinu. Eiginlega hljómar það líkast því að andstaða við Evrópusambandið eigi að hljóma eins og öfgastefna. Varla er það undirliggjandi boðskapur frá Ríkisútvarpinu?

Enn logið upp á Alþýðufylkinguna

DV greinir frá því að Tolli Morthens hafi lært að búa til mólótofkokkteila í Alþýðufylkingunni.
Það er lygi, við höfum aldrei kennt Tolla Morthens að búa til mólótoffkokkteila!

Logið upp á Alþýðufylkinguna

Það skal að gefnu tilefni tekið fram, að sú Alþýðufylkingin sem ég er í hefur aldrei haldið um stjórnartaumana í Jemen!

Hrafn skeit á gólfið

Rúv: "Hrafn hitti Andra Frey og skeit á gólfið"

Ætli þetta hafi verið Hrafn Gunnlaugsson?

Fangabúðirnar í Garðastræti

Fyrr á árinu bloggaði ég um útþenslustefnu kínverska drekans í Þingeyjarsýslu. Þeir kalla það ekki herstöð, en skarpskyggnir Íslendingar vita að útlendingar eru varhugaverðir og kalla herstöðvar sínar jafnan tilbeiðsluhús, glæsihótel eða þá norðurljósaathugunarstöðvar. (Það er hins vegar allt í lagi með herstöðvar sem eru bara kallaðar herstöðvar, að áliti skarpskyggnra Íslendinga, sbr. þá sem var á Miðnesheiði.) Ekki skil ég ábyrgðarleysi Framsóknarflokksins, að aðhafast ekki meðan gula hættan hreiðrar um sig í Reykjadalnum.

En hvað um það, ég ætlaði ekki að skrifa um herstöðina í Reykjadal, heldur fangabúðir í Garðstræti, Reykjavík. Og þá meina ég ekki húsaþyrpinguna í garði rússneska sendiráðsins.

Næst þegar þið gangið Garðastræti í Reykjavík, athugið þá Garðastræti 41, þar sem kínverska sendiráðið hefur Efnahags- og viðskiptaskrifstofu. Þar má ganga niður að spennistöð sem er milli Garðastrætis 41 og 43 og kíkja norður og niður yfir vegginn: þar sést stór tennisvöllur, umlukinn hárri, mannheldri girðingu. Ef þið eigið ekki leið hjá getið þið séð þetta á Borgarvefsjá, þar sem skuggarnir sýna glöggt stærð mannvirkisins. Hvað er þetta eiginlega? Hefur einhver séð Kínverja í tennis þarna? Ég bara spyr.

Ég er með kenningu. Kínverjana vantaði fangabúðir, ef Njarðvíkurskóli stæði ekki til reiðu næst þegar Falun Gong kæmu til landsins. Og þá kemur öfuga verkfræðin: Hvernig réttlæta menn það að byggja fangabúðir inni í Reykjavík, og það á Garðastætinu, þessari meinleysislegu götu?

Menn láta nágrannana auðvitað fara fram á það. Og maður fær þá til þess með því að slá nokkra tennisbolta í gegn um rúður á gróðurhúsi þeirra (sem sést ekki á loftmynd fyrir laufþekju).

Þannig að Kínverjarnir byrjuðu á tennisvellinum.

Nú, granninn kvartar eins og sjá mátti fyrir, sendiráðið lofar að leysa málið -- og byggja 5 metra háa fangabúðagirðingu í kring um tennisvöllinn. Ég fylgdist með í rauntíma og fannst skrítið að breyta gamla bílastæði Síldarútvegsnefndar í tennisvöll -- en það meikaði meiri sens þegar 5m há girðing bættist við.

Byggingarfulltrúi hefði aldrei samþykkt hana ef nágranninn hefði ekki beðið um þetta. Í girðingunni er svo hægt að geyma a.m.k. 200 manns, við þröngan kost. Lögregluyfirvöld geta ekkert gert þar sem Vínarsáttmálinn undanskilur sendiráð og -lóðir lögum og rétti gestgjafalandsins. Þannig að þarna eru fangabúðirnar, faldar sjónum ókunnugra milli krónmikilla trjáa Suðurgötu og Garðastrætis, og bíða eftir kínverskum stjórnarandstæðingum.

(Völlurinn er þarna í alvörunni og girðingin mikla var reist eftir á, en best er að taka fram að kenningin um tilganginn er frá mér komin og ekki annað en tilgáta sem gengur grunsamlega vel upp.)

Varað við pyntingaskýrslu

Í Bandaríkjunum óttast menn að útgáfa skýrslu um pyntingar bandarísku leyniþjónustunnar í Miðausturlöndum muni leiða af sér ofbeldisfull mótmæli. Vara þess vegna við að hún verði gefin út. Einhver mundi draga aðrar ályktanir. Hvernig væri að hætta að pynta fólk?

Vill Katrín Jakobsdóttir viðskiptaþvinganir??

Þetta er skrítin frétt. Er ég að misskilja eitthvað, er fréttamaður ríkisútvarpsins að hafa rangt eftir eða er Katrín Jakobsdóttir komin út í móa? Vill KJ að Rússar beiti Íslendinga viðskiptaþvingunum?

Hvað eru geiturnar margar?

Samkvæmt þessari frétt ríkisútvarpsins eru um 400 íslenskar geitur mögulega í hættu, eða um fjórðungur af stofni sem telur um 900 dýr.

Hver andskotinn! Ég var á máladeild, en ég er nokkuð viss um að þarna er rangt farið með eitthvað -- og einhver hefði átt að koma auga á það en gerði ekki.

Að skeina sig á litlu lambi

Á umbúðum Lambi-klósettpappírs er mynd af litlu, ljúfu lambi. Og á umbúðum Andrex-klósettpappírs er mynd af ómótstæðilega sætum hvolpi. Sem vekur hugrenningartengsl um mýkt og þægindi -- sem fylgja því væntanlega að skeina sig á þessum mjúku dýrum.
Jæja, ósmekklegt gæti dýraverndunarsinnum þótt þetta, en ég sá nokkuð nýtt í gær. Tvennt meira að segja. Búðin Kiwi á Vesterbro Torv hér í Århus selur íkorna-klósettpappír. Hvað er yndislegra til að skeina sig á heldur en íkorni? Kannski næsta tegund: álfta-klósettpappír. Hvernig í andskotanum skeinir maður sig á álft?

Lespíur og múslimir

Rosalega er fólk trúverðugt sem þykist hafa vit á einhverju sem það er á móti, og kann ekki að stafsetja orðið: lespía, múslimur, moskva, femenistar, komonisti, manrétnidi.

Eða eins og kerlingin sagði, "sko, ég er enginn rasmismi, en..."

Skrítið mat á skrítnum sendiherraskipunum

RÚV greinir frá skipun Geirs Haarde og Árna Þórs Sigurðssonar sem sendiherra. Nú getur vel verið að það sé röng aðferð að skipa frv. stjórnmálamenn sendiherra (látum það liggja milli hluta), en það er út af fyrir sig ágætt að Árni skipti um starfsvettvang. Skrítnara finnst mér mat Katrínar Jakobsdóttur, sem segir að það sé „kannski fyrst og fremst sérstakt í ljósi þess að Geir á auðvitað í máli við íslensk stjórnvöld fyrir Mannréttindadómstólnum.“ Eru það allir meinbugirnir sem Katrín sér á því að Geir verði sendiherra Íslands!?
(Ef einhver skilur ekki hvað ég meina, þá var Geir einn höfuðpaurinn í stóra Hruns-málinu fyrir nokkrum árum.)

Hættu að ljúga, Hanna Birna

Hanna Birna situr við sinn keip. Hvaða hag ætti hún að hafa af þessu máli? Hún ætti að spyrja hann að því, aðstoðarmanninn sem fannst það góð hugmynd að leka þessu þarna skjali. Hins vegar þætti mér gaman að vita hvaða hag hún hefur af að ljúga um málið. Tony Omos "var eftirlýstur af lögreglu á þessum tímapunkti" segir Hanna. Það er löngu komið fram að það er lygi. Af hverju lýgur hún? Og hverju öðru lýgur hún þá? Ef hún átti einhvern tímann von um að koma út úr þessu máli með hreint mannorð, þá er sú von úti og það fyrir löngu. Því lengur sem hún dregur afsögnina óumflýjanlegu, þess sársaukafyllri verður hún fyrir hana sjálfa. Verði henni að góðu.

Benjamin Netanyahu er vitfirringur. RÚV hefur það eftir honum að

"Hernaðaraðgerðum verði haldið áfram þar til öryggi íbúa Ísraelsríkis væri tryggt."

Hvernig tryggja fjöldamorð á Gazaströnd "öryggi íbúa Ísraelsríkis"? Hvernig? Ætlar hann að láta drepa alla, eða hvað?

Hanna Birna búin

Það er aulalegt þegar stjórnmálamenn þekkja ekki sinn vitjunartíma heldur hanga á ráðherrastólnum eins og hundur á roði og kunna ekki að skammast sín heldur halda að þeir geti bara beðið þangað til demban gengur yfir. En demban sem núna stendur á Hönnu Birnu er ekki eitthvað sem gengur bara yfir. Ef hún hefði haft vit á að víkja strax tímabundið á meðan málið væri rannsakað, þá hefði hún hugsanlega átt afturkvæmt. Úr því sem komið er, er það of seint. Því lengur sem hún dregur hið óumflýjanlega, þess erfiðara verður það og pínlegra. Hún er búin.

Hanna Birna, segðu af þér

Mig dreymdi í nótt að Hanna Birna hefði sagt af sér.
Það var ágætur draumur.
Hún ætti endilega að láta verða af því.

Enginn er verri þótt hann sé múlatti

Ég sé ekki hvað er neikvætt við að kalla Barack Obama múlatta. Ekki að það skipti neinu máli að hann sé það, en ég sé ekki hvaða máli það skiptir að segja að hann sé það. Og ef Davíð Oddsson er á móti múlöttum, þá er það spes, þar sem hann mun sjálfur vera afkomandi hins fræga múlatta á Djúpavogi.

Skýrsla fagráðs kaþólsku kirkjunnar

Á Vísir.is segir frá því að "Lögmaður eins af fórnarlömbunum í Landakotsmálinu ætlar að höfða mál á hendur kaþólsku kirkjunni fái umbjóðandi hans ekki afrit af þeim hluta skýrslu fagráðs kirkjunnar er varðar hann." Þar er einnig haft eftir kirkjunni
 að "skýrsla fagráðs kaþólsku kirkjunnar á Íslandi sé ætluð til innri nota fyrir stjórn kirkjunnar en ekki til almennrar dreifingar. Á þeim grundvelli hafi stjórn kaþólsku kirkjunnar ákveðið að verða ekki við beiðni um að fá sendan almenna hluta skýrslunnar."

Ég verð að segja að mér þykir þetta skrítið og hljómar eins og geðþóttaákvörðun. Vegna þess að ég á eintak af skýrslunni. Prentað eintak sem ég fékk hjá kaþólsku kirkjunni.

Ég gekk í Landakotsskóla fjóra vetur, man mjög vel eftir séra Georg og Margréti Müller og skrifaði síðbúin minningarorð um MM fyrir nokkrum árum, um það leyti sem þessi umræða um skötuhjúin var að koma upp á yfirborðið. Rannsóknarnefnd kaþólsku kirkjunnar hafði samband við mig og bað mig að koma og segja frá. Það gerði ég. Og m.a. vegna þess, og persónulegra kynna mína af þessu óþverrapari, vildi ég gjarnan sjá skýrsluna.

Þannig að ég hafði samband við kaþólsku kirkjuna, nánar tiltekið Hjálmar Blöndal, lögmann hennar, og bað um eintak. Hann sagði að það væru til nokkur eintök og að ég mætti alveg fá eitt þeirra. Fékk ég það daginn eftir, las það dagana eftir það og síðan hefur soðið á mér af reiði í hvert sinn sem mér verður hugsað til hennar.

Ég ætla ekki að fara út í hvað mér væri skapi næst að gera, en það var semsagt ekki prinsippmál kirkjunnar að halda þessari skýrslu frá sjónum almennings -- altént ekki þegar hún var nýútkomin árið 2012. Já, og svo er hún líka á netinu.

Framsókn kjáir við Kölska

Datt þessi í hug áðan:

Framsókn skúrkum leggur lið,
leikur sér að eldinum,
Framsókn kjáir Kölska við
með kleprana í feldinum.

Lesið annars borgarmálastefnuskrá Alþýðufylkingarinnar: Sósíalismi í einu sveitarfélagi og ef þið búið í Reykjavík, setjið x við R á morgun.

Framboðslisti og borgarmálastefnuskrá xR

Skoðið borgarmálastefnuskrá Alþýðufylkingarinnar, hún er sú róttækasta og sú sem sker sig mest úr í félagslegum lausnum á verkefnum borgarinnar:

Sósíalismi í einu sveitarfélagi

Og sjáið líka framboðslistann okkar:

Framboðslisti Alþýðufylkingarinnar í Reykjavík 2014

Velferð er vinna: xR

Ég vek athygli á grein um stefnu Alþýðufylkingarinnar í velferðarmálum:

Alþýðufylkingin: Velferð er vinna - x-R

XR: Stelum Frelsisstyttunni

Eða... ekki styttunni sjálfri, heldur stefnunni sem er greypt í fótstall hennar. Lesið grein um stefnu Alþýðufylkingarinnar í mannréttindamálum:

Gefið mér ykkar þreyttu, fátæku og kúguðu sem þrá að draga andann frjálsir

...og Reykvíkingar, munið að setja x við R á sunnudaginn!

Alþýðufylkingin fyrir skaðaminnkun fyrir fíkla

Ég vek athygli á því að flokkurinn minn, Alþýðufylkingin, samþykkti á dögunum ályktun til stuðnings skaðaminnkunar-þingsályktun Pírata:

Ályktun um skaðaminnkunarstefnu í eiturlyfjamálum

Auðvitað á að leyfa mosku

Það er ljóta ruglið sem Framsókn hefur komið sér í með þessum örvitalegu athugasemdum um moskuna. Glæsilegur oddviti sem þeir hafa valið sér og vonandi trampast þessa flokksafskræmi núna niður í flór sögunnar í eitt skipti fyrir öll.

 

Auðvitað á að leyfa íslenskum múslimum að byggja sér mosku, það eru bara þeirra réttindi. Ef menn ímynda sér að þar verði skipulögð hryðjuverk eða leyniskyttur verði uppi í mínarettunni, þá þurfa menn að leita sér hjálpar. Kommon!

 

Nú ætla ég hvorki að taka upp hanskann fyrir íslam per se né önnur trúarbrögð -- en er það ekki eftirtektarvert, að þegar sjálfmiðaðir vesturlandabúar gagnrýna t.d. illa meðferð á konum í íslömskum samfélögum -- þ.e.a.s. gagnrýna karlrembu og kynbundið ofbeldi -- þá beina þeir spjótunum að íslam en hvorki að karlrembunni sem slíkri né ofbeldinu sem slíku. Kjarni þessara viðhorfa, það sem umræðan snýst um, er ekki mannréttindi heldur óttinn við hina.

Ef íhaldssöm viðhorf eða herská menning eru vandamálið, þá á ekki að gera einhver trúarbrögð að sökudólgi -- en ef maður færi eftir því, lægi beinast við að gagnrýna í leiðinni íhaldssöm viðhorf og karlrembu á heimaslóðunum í leiðinni, ásamt herskárri menningu og kynbundnu ofbeldi. Ætli það sé það sem menn óttast?

XR: Höldum í Reykjavíkurflugvöll

Það er ekki af hugsjón einni saman sem Alþýðufylkingin styður að Reykjavíkurflugvöllur verði áfram í Vatnsmýrinni; aðalástæðan er sú praktíska: Hann er þarna, það er ekki fundinn annar staður og þar sem það þarf að vera flugvöllur í Reykjavík, þá er tja.. í það minnsta ópraktískt að ætla að flytja hann. Lesið nánar:

Alþýðufylkingin vill hafa flugvöllinn - x-R

Og ekki gleyma að kjósa R-lista Alþýðufylkingar á sunnudaginn, þið sem hafið kosningarétt í Reykjavík. Um önnur stefnumál okkar má lesa í borgarmálastefnuskránni: 

Sósíalismi í einu sveitarfélagi

Ósjálfbær borgarsamfélög, fundur á miðvikukvöld

Ég vek athygli á þessum fundi næsta miðvikukvöld: 

Ólafur R Dýrmundsson með framsögu á fundi Alþýðufylkingarinnar um umhverfismál

Alþýðufylkingin boðar til fundar um umhverfismál, byggðamál og fæðuöryggi miðvikudaginn 16. apríl kl. 20 í Friðarhúsi Njálsgötu 87.

Gestur fundarins og framsögumaður er Ólafur Dýrmundsson ráðunautur. Hann nefnir erindi sitt "Ósjálfbær borgarsamfélög í fjötrum markaðsvæðingar nýfrjálshyggjunnar - Hugleiðingar og ábendingar varðandi Reykjavík.

Á eftir erindi hans verða umræður um umhverfismál í víðum skilningi.

Kaffi á könnunni.

Sjá þetta og fleira á heimasíðu Alþýðufylkingarinnar -- þar má sérstaklega benda á borgarmálastefnuskrána: Sósíalismi í einu sveitarfélagi.

Sósíalismi í einu sveitarfélagi

Ekki er úr vegi að vekja athygli á því að Alþýðufylkingin hyggur á framboð í sveitarstjórnarkosningunum í vor, að minnsta kosti í Reykjavík. Sjá nánar: Þorvaldur Þorvaldsson leiðir lista Alþýðufylkingarinnar í Reykjavík -- borgarmálastefnuskráin okkar er ekki af verri endanum og ber titilinn Sósíalismi í einu sveitarfélagi.

Vorvísa

Við fluttum í vetur á hlýrri slóðir, til Århus í Evrópusambandinu. Hér grasið vægast sagt grænna en á Íslandi og það fæst Emmentaler-ostur í kjörbúðinni í hverfinu okkar. Ekki nóg með það, heldur setja menn niður kartöflur í mars og taka þær upp um það leyti sem Íslendingar setja sínar niður. Hér brumar hvert tré og við höfum getað borðað úti í garði í góða veðrinu. Þannig að ég setti saman vísu um daginn -- fyrir svona tíu dögum síðan:

Vönd er skipting veðurfars,

varla brosir nokkur.

Þó almennt sé nú miður mars

var maí í dag hjá okkur.

Katrín Jakobsdóttir á fundi Alþýðufylkingarinnar

Alþýðufylkingin boðar til opins fundar um framtíðarsýn vinstrimanna miðvikudaginn 30. október kl. 20 í MÍR-salnum Hverfisgötu 105.

Framsögu hafa Katrín Jakobsdóttir formaður VG og Þorvaldur Þorvaldsson formaður Alþýðufylkingarinnar.

Hvaða samfélagsbreytingar á vinstra fólk að setja á dagskrá?

Hvernig getur vinstra fókk sett varanlegt mark á samfélagið?

Hver eru sóknarfæri vinstra fólks á Íslandi í dag?

Þetta eru nokkrar af þeim spurningum sem ætla má að beri a góma á fundinum.

Eftir framsöguræður verða almennar umræður en fundinum lýkur kl. 22.

Heitt á könnunni og allir velkomnir.

• Alþýðufylkingin

Stolt og rísandi vinstristefna

Inga Sigrún Atladóttir skrifar afsökunarbeiðni vegna þess sem miður hefur farið hjá Vinstri-grænum á kjörtímabilinu. Margt er gott í þessum pistli og sumt stendur mér það nærri, sem fyrrverandi félaga í VG, að mér þykir rétt að bregðast við. Inga segir t.d. réttilega að talsmenn vinstristefnu virðist hafa misst sjálfstraustið eftir langvarandi áróður hægriaflanna. Það er út af fyrir sig rétt – en það sem verra er, þá hafa þeir líka bæði misst áttanna, og traustið á fólkinu.

Sá sem hefur skýra vinstrisinnaða sýn, sér að höfuðmeinsemdir þjóðfélagsins hverfast meira og minna í kring um þá staðreynd að hér ræður fámenn yfirstétt ríkjum og arðrænir hina. Í öðru lagi að eina aflið sem getur staðið gegn valdi auðstéttarinnar er samtakamáttur fólksins – og þá því aðeins að hann sé skipulagður og honum sé beint gegn forréttindum valdastéttarinnar. Þessi skilningur einkennir ekki stefnu eða forystu Vinstri-grænna, fremur en annarra krataflokka, hvorki fyrir né eftir formannaskiptin.

Það er ekki nema eðlilegt að forysta flokks, sem stendur í stappi en skilur hvorki hvaða markmiðum hún ætti að berjast fyrir, né með hvaða tækjum, missi sjálfstraustið.

Einhver kynni að spyrja hvað sé þá eiginlega eftir?

Nokkuð annað en þvæld síð-endurskoðunarstefna, í bland við þá speki Tryggva Þórhallssonar* að allt sé betra en íhaldið?

VG hefur sýnt stefnu sína í verki. Það er stefnan um að laga sig að kröfum Samfylkingarinnar, þó það kosti ESB-aðild. Laga sig að kröfum Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Laga sig að kröfum fjármálaauðvaldsins og endurreisa gálgana. Laga sig að kröfum kvótaauðvaldsins og fresta afnámi kvótakerfisins þangað til það kemst í öruggt skjól næstu hægristjórnar. Boða sæstreng til Evrópu. Banna verkfall og ríghalda í punginn í kjarasamningum við opinbera starfsmenn. Stefna sem hlýtur að valda vinstrimönnum bæði vonbrigðum og álitshnekki.

Í afsökunarpistli Ingu Sigrúnar nefnir hún að það hafi „ekki verið byggt upp fjármálakerfi á grunni sameignar í anda vinstrimanna“ – það eru orð að sönnu. Ég man ekki á hve mörgum flokksráðsfundum voru fluttar ályktunartillögur, m.a. af mér sjálfum og Þorvaldi Þorvaldssyni, um félagsvæðingu fjármálakerfisins, og ýmist felldar jafnharðan eða vísað frá – að ógleymdum báðum landsfundunum sem ég sat, og mörgum fundum sem ég sat ekki. Ástæðan blasir auðvitað við: Flokkurinn er bara hægrisinnaðri heldur en hann vill sjálfur kannast við, því miður. En verkin tala sínu máli og fáir sem láta plata sig aftur.

Einhver spurði áðan hvað væri eftir. Vinstristefnan er eftir, þótt VG hafi yfirgefið hana.

Kallið mig spámann, en ég bar aldrei miklar vonir til ríkisstjórnarinnar sem nú er að fara frá. Að vísu nógu miklar til að verða dálítið vonsvikinn – en aðallega nógu litlar til að segja bless við flokkinn í tæka tíð til að stofna nýjan, í félagi við fleiri vinstrimenn sem vilja ekki bara kalla sig vinstrimenn heldur fylgja og stunda vinstristefnu.

Alþýðufylkingin er komin fram á sjónarsviðið, komin til að vera og er opin fyrir hverjum þeim sem eru sammála stuttri og skýrri stefnuskrá okkar: Við stöndum fyrir fullveldi, jöfnuð og fyrir félagsvæðingu fjármálakerfisins og annarra innviða samfélagsins. Vinstrimenn eru boðnir sérstaklega velkomnir, til að taka loksins þátt í uppbyggingu flokks sem er á forsendum vinstrimanna og í anda vinstrimanna.

* Mishermi leiðrétt 21. júlí 2013.

Félagsvæðing fjármálastarfseminnar

Nýlegt erindi Þorvalds Þorvaldssonar, Félagsvæðing fjármálastarfseminnar, birtist á vefsíðu Alþýðufylkingarinnar í gær. Ég mæli með því að lesa það, það skýrir vel hvað átt er við með hugmyndinni, hvað felst í henni og hvað hún ætti að leiða af sér.

Hvað er þessi félagsvæðing sem allir eru að tala um?

Þorvaldur Þorvaldsson, formaður Alþýðufylkingarinnar og oddviti í Reykjavíkurkjördæmi norður, heldur framsögu um félagsvæðingu í kvöld, þriðjukvöldið 9. apríl kl. 20:00, í kosningamiðstöð Alþýðufylkingarinnar að Hverfisgötu 82: Hvað er félagsvæðing? Út á hvað gengur hún? Af hverju er hún lykillinn að farsælli efnahagsstefnu fyrir Ísland? Hver græðir á henni og hver tapar á henni? Þessum spurningum og fleirum verður svarað í framsögunni.
Einnig má benda fólki á að lesa Félagsvæðingu fjármálastarfseminnar.

Svona minnkum við vægi verðtryggingarinnar

Verðtrygging væri ekki vandamál ef það væru ekki vextir og verðbólga. Vaxta- eða gróðakrafa kapítalísks fjármálakerfis er aðalástæðan fyrir verðbólgunni. Alþýðufylkingin vill félagsvæða fjármálakerfið, reka það sem opinbera þjónustu við fólk og fyrirtæki, sem er ekki rekin í gróðaskyni heldur beinlínis með það markmið að veita hagstæða fjármálaþjónustu. Þorvaldur Þorvaldsson, formaður Alþýðufylkingarinnar, hélt erindi sem tekur vel á þessu: Félagsvæðing fjármálastarfseminnar. Um félagsvæðingu almennt segir í stefnuskránni okkar:

Alþýðufylkingin berst fyrir jöfnuði. Til þess er nauðsynleg umfangsmikil félagsvæðing í hagkerfinu. Með félagsvæðingu er ekki aðeins átt við ríkisrekstur eða annað félagslegt eignarhald heldur verði markmið rekstrarins annað og víðtækara en bókhaldslegur hagnaður: Hagur almennings og samfélagsins í heild verði í öndvegi, viðkomandi starfsemi lúti lýðræðislegum ákvörðunum og stefnumörkun og enginn geti haft hana sér að féþúfu.

Auk þess:

Lykilatriði er að öll fjármálastarfsemi verði félagslega rekin svo hún hætti að soga til sín stóran hluta verðmæta úr hagkerfinu til ágóða fyrir fámennan minnihluta. Þannig skapast mikið svigrúm til að reisa myndarlega velferðarkerfið við og styrkja alla innviði samfélagsins. Einnig skapast með því færi á að verðmætin skili sér til þeirra sem skapa þau með vinnu sinni, og þannig til samfélagsins. Með því að létta vaxtaklafa af vöruverði og húsnæðisskuldum almennings má bæta lífskjörin og stytta vinnutíma.

Lesið nánar um þetta og fleira í stefnuskrá Alþýðufylkingarinnar. 
Fréttastofa Ríkisútvarpsins fjallar í dag um ýmis stefnumál Vinstri-grænna. Í fréttinni segir meðal annars þetta:

Katrín segir [þurfa] að skoða verðtrygginguna og hvernig hægt sé að draga úr hennar vægi. Þetta verði hins vegar ekki gert nema að hér verði rekin aðhaldssöm stefna í ríkisfjármálum og mjög skýr stefna í efnahagsmálum. Hún segir það framtíðarstefnumið að hér verði ekki verðtrygging. Það ríki hins vegar ekki nægur stöðugleiki í efnahagsmálum í dag til að hægt sé að afnema verðtryggingu í einum vettvangi. Hún segir flokkana nokkuð sammála um þetta atriði.

Ég er nokkurn veginn sammála því sem Katrín segir. Vil þó bæta við: Auðvaldið hefur aldrei og mun aldrei stuðla að stöðugleika í efnahagsmálum. Óstöðugleiki er innbyggður í það. Það er hannað til þess að safna saman auði, og þegar gróðinn minnkar verður kreppa. Ef fólk vill út úr kreppunni, og út úr óstöðugleikanum, þarf að minnka vægi auðvaldsins. Þá er hægt af alvöru að minnka vægi verðtryggingarinnar, og svo afnema hana þegar vægi hennar hefur minnkað. Ég er sammála aðhaldi -- í efnahagsmálum almennt, í þeim skilningi að ég vil spara samfélaginu hinn ofboðslega kostnað af gróðadrifnu fjármálakerfi. Það hlýtur, fjandakornið, að vera hægt að eignast heimili án þess að þurfa að borga þrefalt verð. Krónuna ber að sama brunni; vandi íslensku krónunnar er að fjármálakerfið stelur annarri hverri krónu af okkur.

Það er augljóst að hér í landinu þarf að vera skýr stefna í efnahagsmálum. Samfylkingin hefur það forskot á aðra flokka, að hafa nokkuð skýra stefnu, sem snýst að miklu leyti um aðild að Evrópusambandinu, með öllu sem því tilheyrir. Ég er ósammála þeirri stefnu, en ég veit ekki til að neinn annar af gömlu flokkunum hafi alvöru efnahagsstefnu. En einn af nýju flokkunum hefur hana. Það er flokkurinn minn, Alþýðufylkingin. Lesið stefnuskrána okkar (óttist ekki, hún er stutt), þar kemur fram skýr og skorinorð stefna: Félagsvæðing, í einu orði sagt. Hún felur í sér að við þurfum að verja fullveldið af mikilli festu, efla innviði samfélagsins og lýðræðið (meðal annars efnahagslegt lýðræði) og setja fjármálaöflum miklar skorður.

Fullveldissinnaður vinstriflokkur

Alþýðufylkingin tekur eindregna afstöðu gegn ESB-aðild og þegar við tölum um andstöðu þýðir það ekki að greiða atkvæði með aðildarumsókn eða álykta um að vilja ljúka viðræðum (eins og sumir). Það þýðir að við viljum slíta viðræðunum. Stefnuskráin okkar er skýr og afdráttarlaus um þetta og auk þess leggjum við frekari áherslu á mikilvægi málsins með sérstakri ályktun um ESB, sem framhaldsstofnfundurinn okkar samþykkti á dögunum.

Tvískinnungshátturinn afhjúpar tækifærisstefnuna

Katrín Jakobsdóttir "Unir niðurstöðunni um ESB" -- "VG vill ljúka ESB-viðræðum", greinir Moggi frá.

Það þarf forhertan haus til að sjá ekki þversögnina í því að "telja hagsmunum Íslands betur borgið utan Evrópusambandsins" en vilja samt halda áfram aðlögunar- og samningaferlinu. Ég hefði getað kyngt ýmsum málamiðlunum sem VG hafa gert fyrir ríkisstjórnarsamstarfið, en að samþykkja ESB-umsókn er eitt af því sem ég get ekki sætt mig við. Sá sem vill ekki ganga í sambandið sækir hvorki um aðild að því, né samþykkir umsókn um aðild að því, né kýs flokk sem gerir það. Það er svo einfalt.

Alþýðufylkingin er eini vinstriflokkur á Íslandi sem er fortakslaust á móti ESB-aðild.Stefnuskrá hennar tekur af öll tvímæli um það og framhaldsstofnfundur okkar um síðustu helgi lagði enn frekari áherslu á andstöðuna í Ályktun um Evrópusambandið.

Alþýðufylkingin er flokkur sem vinstrisinnaðir fullveldissinnar geta fylkt sér um og stutt án þess að vera með óbragð í munninum.

"Stefnt að félagshyggjustjórn"

Landsfundur VG vildi ekki útiloka stjórnarsamstarf með Sjálfstæðisflokknum eftir kosningar, eins og UVG lögðu til, en samþykkti þess í stað ódýrt orðalag um að "stefnt" skyldi "að félagshyggjustjórn". Þá geta þau varla ætlast til þess að Samfylkingin útiloki samstarf við Sjálfstæðisflokkinn heldur.

Steingrími bolað burt

Þann 13. febrúar síðastliðinn greindi Sandkorn í DV frá því að mjög væri þrýst á Steingrím J. Sigfússon að víkja sem formaður VG, til þess að minnka skaðann í komandi kosningum. Fram kom að jafnframt væri þrýst á Katrínu Jakobsdóttur að gefa kost á sér í hans stað, en hún hefði tekið dræmt í það.
Þann 14. febrúar reyndi Steingrímur að bera sig vel í viðtali við fréttastofu Ríkisútvarpsins: „Ég hef ekkert annað gefið í skyn en það standi til. Ég er formaður og var kosinn á landsfundi 2011 og ég veit ekki til þess að ég hafi gefið mönnum tilefni til vangaveltna um neitt annað.“

Þann 15. febrúar fjallaði DV aftur um að reynt væri að fá Steingrím til að víkja og Katrínu til að taka sæti hans.
Þann 16. febrúar tilkynnir Steingrímur loks að hann muni ekki gefa kost á sér til endurkjörs. Auðvitað sagðist hann ekki vera að bregðast við minnkandi fylgi í skoðanakönnunum – hverjum hefði nú getað dottið það í hug? – en hann trúði því samt að ákvörðun hans yrði til góðs fyrir flokkinn. Ansi er ég hræddur um að það sé of seint í rassinn gripið. Og auðvitað sagði hann, eins og hann hefur svo oft orðað það áður, að hann hefði nú aldrei ætlað að verða eilífur augnakarl í þessum stóli. Þvert á móti þætti honum vera kominn tími fyrir kynslóðaskipti.

Lesið restina af greininni Steingrími bolað úr: Pólitísk eftirmæli á Eggin.is.

Varnarlínur vegna ESB-viðræðna

Í síðasta tölublaði Blaðs stéttarfélaganna (sem SFR og St.Rv. gefa út) birtist grein eftir mig, sem nú er einnig komin á Eggina: Varnarlínur vegna ESB-viðræðna.

Viðtal við Þorvald á Smugunni

Ég vek athygli á viðtali við Þorvald, sem er nýbirt á Smugunni: Alþýðufylkingin ætlar að sækja um listabókstaf -- stefnt að framboði á landsvísu.

Lesið líka stefnuskrá Alþýðufylkingarinnar.

Alþýðufylkingin kynnir sig

Alþýðufylkingin, sem stofnuð var síðastliðinn laugardag, er komin með bloggsíðu, þar sem má lesa stofnályktun og ályktun stofnfundar, auk laga og stefnuskrár. Stefnuskráin verður reyndar ekki fullfrágengin fyrr en á framhaldsstofnfundi í febrúar.
Setjið ykkur í samband ef þið hafið áhuga: althydufylkingin@gmail.com

Nánar um Gamla sáttmála og Nýja sáttmála

Á gamlársdag bloggaði ég um 750 ára afmæli Gamla sáttmála og stakk í leiðinni upp á að ESB-samningur yrði kallaður Nýi sáttmáli. Agli Helgasyni þótti uppástungan "hálf sorgleg" en Páli Vilhjálmssyni virtist lítast betur á hana.

Nú var þessi bloggfærsla stutt og ekki til þess fallin að fara djúpt í saumana, en henni var ekki ætlað slengja bara fram einhverju smellnu slagorði. Ég meina það, að ESB-samningurinn ætti að heita Nýi sáttmáli. Og nú er ég búinn að skrifa grein þar sem ég útskýri það nánar. Gjörið svo vel:

Gamli sáttmáli, Nýi sáttmáli og valkostur fyrir alþýðuna

Tækifærissinnum hegnt

Vinstri-grænum hegnist fyrir tækifærisstefnuna. Vinstrisinnað fólk vill kjósa stjórnmálaflokka með vinstrisinnaða stefnu. Flokkur sem þykist vera andvígur ESB-aðild, en styður samt umsókn, glatar trausti sem er ekki svo árennilegt að endurheimta. Hvað þá þegar sami flokkur er búinn að sitja og standa eins og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn býður. Eða hefur barist á hæl og hnakka fyrir því að koma IceSave-skuldum á íslenska ríkið. Eða endurreist fjármálakerfi kapítalismans. Eða sett stefnuna á aukna erlenda fjárfestingu.

Áramótavísa

Þessi orti sig sjálf áðan:

Lítil átti áramót,
ekki fyndið skaupið,
lítið snæddi og lítil bót
að lítið fékk í staupið.

Áramótaávarp forsetans

Í gærkvöldi horfði ég á síðasta áramótaávarp Hu Jintao, fráfarandi forseta Kína. Hann kvað árið 2013 verða mikilvægt ár í efnahagsuppbyggingu Kína, ásamt því að merkilegra frétta væri að vænta af átjánda landsþingi Kommúnistaflokksins. Loks óskaði hann heimsbyggðinni friðar og velsædar, auk góðrar heilsu, á nýja árinu.
Svona, svo því sé haldið til haga.

Gamli sáttmáli 750 ára

Það rann upp fyrir mér nýlega að á árinu sem er við það að klárast, væru liðin 750 ár frá því Gamli sáttmáli var gerður. Það er kannski orðið of seint að halda upp á afmælið úr því sem komið er, en hefði varla verið óeðlilegt í sjáfu sér. Gamli sáttmáli var eins konar ESB-aðild síns tíma. Íslenska höfðingjastéttin var að rífa landið á hol í innbyrðis erjum og menn sættust að lokum á að beygja sig undir erlent yfirvald til að fara með æðstu málefni landsins, og Noregskonungur var þá nærtækastur.

Mér finnst næg líkindi með Sturlungaöld og Gamla sáttmála, og seinustu árum lýðveldistímans og ESB-aðild, til þess að mér þætti eðlilegt að ESB-sinnar héldu upp á þetta stórafmæli með pompi og prakt.

Og í leiðinni getur samningur um ESB-aðild Íslands heitið: Nýi sáttmáli.

Alltaf talað fyrir friði

"Ísland hefur ávallt talað fyrir friði í Mið-Austurlöndum" (RÚV í gær)

Góður þessi!

Það er ekki sama, fjöldamorð og fjöldamorð

Það hafa ekki margir séð ástæðu til að skrifa um fjöldamorðin í Bani Walid. Hvað þá til þess að mótmæla þeim. En félagi Jón Karl lætur ekki sitt eftir liggja. Lesið grein hans, Bani Walid opinberar hræsni “alþjóðasamfélagsins” og “friðarsinna”.

Slök útkoma íhaldsins í þjóðaratkvæðagreiðslunni

Bjarni Benediktsson og föruneyti hans hafa gert mikið úr því að kosningaþátttakan hafi verið slök í þjóðaratkvæðagreiðslunni um síðustu helgi og að þau 66,9% sem sögðu já við fyrstu spurningunni séu í raun bara helmingur þeirrar tölu, þar sem helmingur kjósenda hafi setið heima og séu þar af leiðandi andvíg nýju stjórnarskránni. En hvað boðaði Bjarni sjálfur? Ekki hjásetu, hann boðaði að fólk ætti að mæta á kjörstað og segja nei. Það gerðu 33,1% þeirra sem kusu. Eða með öðrum orðum, hálft sautjánda prósent landsmanna. Ef það er hlutfallið sem fylgir Bjarna að málum, þá er eitthvað að þokast í rétta átt í þessu landi.

Ég verð að segja að tölurnar um kirkjuna eru ekki bara vonbrigði, heldur koma þær á óvart, enda á skjön við það trend undanfarinna ára að um það bil tveir þriðju hlutar landsmanna vilji aðskilja ríki og kirkju. Hins vegar þekki ég bæði fólk sem er trúlaust og skilaði auðu í þeirri spurningu, og fólk sem vill aðskilnað, misskildi spurninguna og merkti við "já" þegar það meinti "nei". Það hljóta að vera fleiri. Kannski skekkti það niðurstöðuna að spurningin hafi verið gölluð. Eða kannski að kirkjan hafi gengið í gegn um "rebranding" með nýjum biskupi og snaraukið viðskiptavildina í einum hvelli.

Ég og Zippo-kveikjarinn minn

Ég byrjaði að ganga með Zippo-kveikjara áður en ég byrjaði að reykja. Þeir eru ekki bara svalir, heldur gætu þeir líka hugsanlega stöðvað byssukúlu sem væri skotið að manni.

Nú, þegar ég hafði reykt pípu um hríð, fékk ég mér pípu-Zippó. Eldhólfið er lokað að ofan en opið á hliðunum, þannig að maður geti lagt hann láréttan ofan á pípuna og sogið logann ofan í tóbakið. Eldurinn hefur vitanlega ekki alveg eins gott skjól og í venjulegum Zippó, en feykinóg samt, enda þarf meiri gust til að slökkva bensínloga.

Jæja, veikleikinn við pípuzippóinn er að lokið ofan á eldhólfinu er laust, eða, réttara sagt, það er klemmt ofan í hólfið, og ekki beinlínis fast við neitt. Það er kannski ekki hægt að kalla það hönnunargalla, þar sem það þarf að vera hægt að losa það af ef þarf að skipta um kveik -- en það er engu að síður veikleiki á annars pottþéttu tæki.

Ég var í teiti um daginn, þar sem félagi minn missti zippóinn góða úr höndunum, lokið datt af eldhólfinu og niður á milli borða í palli úti í garði, þar sem það hefði kostað verulega mikið umstang að ná því upp aftur. Sökudólgurinn tók strax að sér að redda málunum og fór með kveikjarann í umboðið, en þessi lok voru ekki til á lager þar. Þeir voru hins vegar allir af vilja gerðir -- enda ævilöng ábyrgð á Zippókveikjurum -- og sendu kveikjarann alla leið til Þýskalands, þar sem nýtt lok var sett á hann. Í leiðinni var þolinmóðurinn í hjörunum hertur, skipt um bómullarinnvolsið og alltsaman fægt upp og var eins og nýtt þegar ég fékk hann til baka, miklu fyrr en ég átti von á. Auk þess fékk ég heilan brúsa af kveikjarabensíni í kaupbæti, og umboðið ku vera komið með svona lok, eins og mig vantaði, á lager, þannig að næsti kúnni með sama erindi fái jafnvel ennþá greiðari afgreiðslu.

Þetta kalla ég þjónustu. Það eru til ýmsar ástæður fyrir því að reykja tóbak -- misgóðar auðvitað -- en að hafa ástæðu til að ganga með zippókveikjara á sér, það er tvímælalaust ein af betri ástæðunum.

Hommanýlendan í Hálsaskógi

Það þarf ekki skyggnigáfu til að átta sig á því, hvers vegna það eru eintómir strákar í Dýrunum í Hálsaskógi, ekki frekar en í Strumpalandi.

Vísa um Guðmund og Róbert

Ég orti þessa um daginn, í vikunni þegar Róbert Marshall gekk til liðs við Guðmund Steingrímsson á Alþingi:

Að hann hrósi sigri senn
síst ég tel, né inni
fái Gvendur marga menn
með Marshallaðstoðinni.

Evran svínvirkar -- í alvörunni

Í sumar las ég alveg dúndurgóða grein um evruna, eftir kanadíska rannsóknarblaðamanninn Greg Palast. Svo góða, að ég bað um og fékk leyfi til að þýða hana og birta á Egginni. Lesið hana:

Evran er mjög árangursrík – án gríns

Umræður um nýju stjórnarskrána

Það er kominn ágætur umræðuvefur um nýju stjórnarskrána: http://stjornarskra.yrpri.org/

Lenín um Evrópusambandið

Lesið grein Leníns á Egginni: Slagorðið um Bandaríki Evrópu.

Fundur á morgun um framtíð íslenskrar vinstrihreyfingar

Það er best að ítreka þetta fundarboð:

Rauður vettvangur boðar til fundar í Iðnó laugardaginn 6. október kl. 13. Framsögumenn verða Andrés Magnússon geðlæknir, Guðbergur Egill Eyjólfsson bóndi og háskólanemi, Sigurlaug Gunnlaugsdóttir sagnfræðingur og Þorvaldur Þorvaldsson trésmiður.

Nú þegar æ fleiri vinstrimenn þykjast sviknir af stefnu núverandi ríkisstjórnar vaknar umræðan um þörf fyrir nýjan, trúverðugan vinstriflokk fyrir næstu kosningar. Á vinstrisinnuð ríkisstjórn að bjarga einkareknum bönkum og viðhalda aðstöðu þeirra til að féfletta almenning, eða að taka fjármálastofnanir í þjónustu fólksins? Á vinstrisinnuð ríkisstjórn að binda íslenskt samfélag á klafa evrópsks auðvalds til frambúðar, eða styrkja fullveldið þjóðinni til hagsbóta? Á vinstrisinnuð ríkisstjórn að auka ítök auðvaldsins á auðlindum lands og sjávar, eða efla félagsleg yfirráð þjóðarinnar yfir þeim? Þessar og fleiri spurningar þurfa vinstrimenn að ræða af alvöru og finna niðurstöðunni farveg við hæfi.

Framtíð íslenskrar vinstrihreyfingar

Rauður vettvangur boðar til fundar í Iðnó laugardaginn 6. október kl. 13. Framsögumenn verða Andrés Magnússon geðlæknir, Guðbergur Egill Eyjólfsson bóndi og háskólanemi, Sigurlaug Gunnlaugsdóttir sagnfræðingur og Þorvaldur Þorvaldsson trésmiður.

Nú þegar æ fleiri vinstrimenn þykjast sviknir af stefnu núverandi ríkisstjórnar vaknar umræðan um þörf fyrir nýjan, trúverðugan vinstriflokk fyrir næstu kosningar. Á vinstrisinnuð ríkisstjórn að bjarga einkareknum bönkum og viðhalda aðstöðu þeirra til að féfletta almenning, eða að taka fjármálastofnanir í þjónustu fólksins? Á vinstrisinnuð ríkisstjórn að binda íslenskt samfélag á klafa evrópsks auðvalds til frambúðar, eða styrkja fullveldið þjóðinni til hagsbóta? Á vinstrisinnuð ríkisstjórn að auka ítök auðvaldsins á auðlindum lands og sjávar, eða efla félagsleg yfirráð þjóðarinnar yfir þeim? Þessar og fleiri spurningar þurfa vinstrimenn að ræða af alvöru og finna niðurstöðunni farveg við hæfi.

Skiptir kirkjuspurningin ekki máli?

Í kosningunni 20. október er ekki spurt hvort fólk vilji hafa þjóðkirkju eða ekki, en það er spurt hvort fólk vilji hafa þjóðkirkjuákvæði í stjórnarskrá eða ekki. Kirkjunnar menn skrifa sumir, þessa dagana, um að spurningin sé þess vegna ekki svo merkileg. En þeir ætla nú samt að kjósa að hafa ákvæðið kyrrt. En ef spurningin er svona ómerkileg, þá ættu þeir (með sömu rökum) varla að amast við því heldur, að fólk hafni ákvæðinu.
Stjórnarskráin ætti auðvitað að áskilja fullt trúfrelsi fyrir alla, að trú sé einkamál hvers og eins og að ríkið skipti sé ekki af henni. En það er ekki kosið um það, bara hvort eigi að vera þjóðkirkjuákvæði í stjórnarskránni. Ef menn vilja yfirhöfuð hafa þjóðkirkju, þá duga venjuleg lög alveg til þess. Eða, duga þau ekki fyrir flestar aðrar stofnanir ríkisins?
Stjórnarskrárákvæðið, eins og það er nú, er ákveðin hindrun í veginum fyrir aðskilnaði (þó tekið sé fram að "þessu megi breyta með lögum"). Það er fráleitt að hafa ákvæðið áfram "nokkra áratugi í viðbót" eins og einhver stakk upp á. Frestur er á illu bestur. Kirkjan verður látin róa, það er bara tímaspursmál, og auðvitað vill hún draga það eins og hægt er, að verða tekin af spenanum.

Við sama heygarðshornið

Ríkisútvarpið greinir frá því að Ahmadinejad Íransforseti sé "við sama heygarðshornið" og hóti Ísraelum öllu illu. Fjölmiðlar éta það upp hver eftir öðrum að hann boði tortímingu Ísraels, og má skilja af orðunum að hann meini eitt rosalegt blóðbað, fjöldamorð á gyðingum. Þessi dólgur.
Þegar ég les svona frétt, er ég feginn að hafa lesið greinar eins og þessa. Tilfellið er að orð Ahmadinejads hafa aftur og aftur -- og aftur og aftur og aftur -- verið slitin úr samhengi. Fólk á tilverurétt, ríki ekki. Rasismi, aðskilnaðarstefna og hernám eiga ekki rétt á sér og pólitísk mannvirki sem byggjast á þessum eða öðrum mannréttindabrotum ekki heldur. Lesið greinina, hún skýrir þetta vel.
Áróður er ekki eitthvað sem hvarf af sjónarsviðinu þegar Kalda stríðinu lauk. Íran er eitt af næstu skotmörkum heimsvaldastefnunnar, og aðal hótanirnar hafa verið af hálfu Ísraels í garð Írans. Gleymum því ekki, að Ísrael er eina kjarnorkuveldið í þessum heimshluta, og hefur Bandaríkin á bak við sig. Stór hluti af stríðinu gegn Íran er áróðursstríð, þar sem Ahmadinejad er stillt upp eins og blóðþyrstu villidýri, orð hans tekin úr samhengi og undirliggjandi merkingin að þessum brjálæðingi verði að koma frá völdum með góðu eða illu.
Ég efast um að höfundur fréttarinnar, sem ég vísaði á í upphafi, hafi hlustað á ræðuna og skilji persnesku. Líklegra er að fréttin sé bara þýdd. Hrá og gagnrýnislaust.
Ekki það, að ég skil ekki persnesku heldur, og hef ekki lesið þessa ræðu. En miðað við afbakaðan fréttaflutninginn hingað til -- og miðað við frétt IRNA af þessari ræðu -- þá efast ég um að þarna sé sanngjörn umfjöllun á ferðinni.

Besta snjóskófla í heimi

Ég er farinn að hlakka til fyrstu snjókomunnar. Fyrstu 30 ár ævi minnar fannst mér svona tiltölulega leiðinlegt að moka heimreiðina, en lét mig hafa það. Í fyrravor fékk ég hins vegar í bakið -- og það er alls ekki gaman að vera bakveik hengilmæna þegar þarf að moka snjó. Þannig að ég fór í Brynju fyrir tæpu ári og hafði einfalda ósk: Ég vildi fá hina fullkomnu snjóskóflu. Karlinn hélt nú það, rétti mér eina alveg rosalega, með löngu og miklu skafti og svona sköfuhaus. Við venjulega snjókomu er ég núna svona 10-15 sekúndur að moka heimreiðina hjá mér, en uppundir hálfa mínútu ef snjórinn er mjög mikill. Ef ég moka líka innkeyrsluna bætist önnur hálf mínúta við. Og ekki nóg með það, heldur er líka rosalega skemmtilegt að moka með henni. Þannig að ég segi við snjóinn eins og Hallgrímur við dauðann: Kom þú sæll nær þú vilt.

Eigin peningastefna

Seðlabankastjóri er sleginn yfir vondri reynslu af eigin stefnu Íslendinga í peningamálum undanfarinn áratug. Ekki skal ég þræta fyrir það. En lexían er ekki að það sé slæmt að hafa eigin peningastefnu, heldur að það sé slæmt að hafa slæma peningastefnu. Árinni kennir illur ræðari.

Ég vil líka fá 20% launahækkun

Maður skyldi ætla að velferðarráðherra með sómakennd mundi ekki hækka laun forstjóra Landspítalans um 20%, og ætlast á sama tíma til þess að spítalinn haldi að öðru leyti áfram að herða sultarólina. Nú ku vera svo mikil þörf fyrir hjúkrunarfræðinga í Noregi, að allir íslenskir hjúkrunarfræðingar gætu fengið vinnu þar, og á hærri launum en hér. Samkvæmt því ætti Guðbjartur að hækka launin þeirra líka um 20%.
Það fer betur á því að Björn skeri upp heldur en að hann skeri niður.

Tonn af rusli ... þau eru nú víða

Áhugafólk um að Hafnarfjarðarhraun þjóni ekki sem sorphaugur, hefur tínt óhemjumagn af rusli í Hafnarfjarðarhrauni, og er það vel. Ég fór í Heiðmörk í gær, ætlaði að fara í berjamó en hefði betur ætlað í ruslamó. Þar er allt fullt af andskotans drasli, hvar sem maður kemur. Sígarettustubbar, tómar dósir, fjúkandi plast og pappadrasl. Aldeilis paradísin.

Andstaðan við ESB-andstöðuna

Spurning: Hvað kallar maður fólk sem segist vera á móti aðild Íslands að ESB (eða eins og það orðar það sjálft svo varfærnislega, að „telja hagsmunum Íslands betur borgið utan ESB“) en kýs samt með aðildarumsókn? Kýs með umsókn eða styður hana? Það eru til ýmis kjarnmikil nöfn á það, en í minni heimasveit heitir það að vera tækifærissinni.

Tækifærissinni hefur það höfuðmarkmið að komast til valda. Völdin eru ekki verkfæri, heldur eru þau sjálft markmiðið. Að við höfum völdin til þess að hinir hafi þau ekki. Við höfum okkar skoðanir, en erum tilbúin að semja um þær í staðinn fyrir völd.

Það er aumkvunarverð afstaða að þykjast vera á móti aðild, styðja samt umsóknina og aðildarferlið, og hatast svo út í ESB-andstæðinga sem beita sér í alvörunni gegn umsókninni og aðildarferlinu.

Í október í hittifyrra skrifaði Árni Þór Sigurðsson eina svona grein, „Evrópuvakt í gíslingu öfgahægrimanna“. Honum finnst Styrmir Gunnarsson og Björn Bjarnason vera svo miklir delar að það sé vont að þeir séu áhrifamiklir í andófshreyfingunni gegn ESB. Ég skrifaði athugasemd sem einhverra hluta vegna hvarf af Smugu-vefnum (einskær tilviljun, er ég viss um) en þökk sé Evrópuvaktinni (!) getið þið ennþá lesið hana. Árni getur trútt um talað, hvernig ESB-andstæðingar eigi að haga baráttu sinni. Ef þeir greiddu allir atkvæði eins og hann gerði sjálfur, þann dimma dag 16. júlí 2009, þá þyrfti Evrópusambandið ekki stuðningsmenn á Íslandi.

Nú höggva Elías og Huginn í sama knérunn í annarri svona grein á Smugunni: Teboðshreyfing á Íslandi? Þeir standast það ekki að hnýta í þá VG-félaga sem meina það þegar þeir segjast vera á móti ESB-aðild, og reyna sama ódýra bragðið og Árni Þór, að spyrða þá saman við öfgahægriöfl og stilla þeim upp sem leiksoppum þeirra. Við skulum átta okkur á einu: Þótt ESB-sinnar séu tiltölulega einsleitur hópur, þá eru ESB-andstæðingar það ekki. Ég hef mínar góðu og vinstrisinnuðu ástæður fyrir að vera í alvörunni á móti ESB-aðild. Hægri-andstæðingar hafa annars konar ástæður. Niðurstaðan er samt sú sama: Nei við ESB. Í máli eins og þessu þurfa menn, sem eru ósammála um flest annað, að kyngja annarri misklíð og snúa bökum saman fyrir sameiginlegan málstað í einsmálssamtökum eins og Heimssýn. Ef Árni, Elías og Huginn meina það sem þeir segja, þá verður það ekki skilið öðruvísi en að þeir vilji að ESB-andstæðingar séu sundraðir. Dragi nú hver sem vill sínar ályktanir af því.

Við þessa herramenn – og alla aðra sem eru ESB-andstæðingar í hjartanu en eru svo pragmatískir að þeir hegða sér þveröfugt – vil ég segja og spyrja: Ef þið viljið ekki að öfgahægriöfl ráði ESB-andstöðuhreyfingunni, af hverju eftirlátið þið þeim þá sviðið? Af hverju látið þið ekki til ykkar taka og leggið vinstriandstöðunni lið? Eruð þið kannski meira á móti ESB-andstöðu heldur en ESB-aðild?

Enn eitt álverið?

Þegar VG settist í ríkisstjórn, hafði ég jarðbundnar væntingar, en ég leyfði mér að halda að það yrði í það minnsta bundinn endir á stóriðjustefnuna. En Century Aluminium ætlar að ræsa álver í Helguvík 2015. Eins og spámaðurinn sagði í ágústtesunum: Sá sem vill stöðva stóriðjustefnu lætur hvorki álversframkvæmdir í Helguvík halda áfram óáreittar né kýs flokk sem gerir það.

Ég er genginn úr VG

Ég hef sagt skilið við Vinstrihreyfinguna – grænt framboð og hætti um leið í stjórn VG í Reykjavík og öllum öðrum trúnaðarstörfum fyrir flokkinn. Ástæðan er megn óánægja með störf og stefnu flokksins í ríkisstjórn, ásamt því að ég tel fullreynt að gera þær breytingar sem nauðsynlegar væru til að ég gæti átt samleið með flokknum.

Stjórnarsáttmálinn vissi á illt frá upphafi, þar sem flokksforystan lét undan í öllum aðalatriðum og fékk lítið í staðinn, og það við aðstæður sem fáir aðrir en smáborgaralegir tækifærissinnar í vinstrigæru hefðu getað gert. Fyrir tækifærissinna eru völd ekki verkfæri til að ná pólitísku markmiði, heldur eru völdin markmiðið sjálft. Sleikjuskapur við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn sæmir ekki vinstrisinnaðri ríkisstjórn fullvalda ríkis, en er eðlileg hegðun fyrir smáborgaralega sýndarvinstristjórn sem er hvort sem er tilbúin til að selja fullveldið fyrir baunadisk. Úrræðaleysi í skuldamálum heimilanna sýnir glöggt að fjármálaauðvaldið hefur hér tögl og hagldir. Umsóknin um aðild að Evrópusambandinu var líka löðrungur sem erfitt verður að gleyma.

Ég segi skilið við VG vegna þess að ég er sósíalisti og VG er því miður ekki sósíalískur flokkur, heldur kratískur. Íslenskir kratar hafa undanfarin ár haft fordæmalaust tækifæri til að sýna hvað í þeim býr – eða, réttara sagt, að í þeim býr hvorki vilji né geta til að ganga gegn auðvaldsskipulaginu.

Ísland sárvantar sósíalískan flokk. Hann mun aldrei fæðast upp úr vopnahlésályktunum eða skilyrðislausri samstöðu með krötum og tækifærissinnum. Hið nýja verkefni er því að safna liði og stofna þennan flokk.

Cheney ekki lengur hjartalaus

Það var kominn tími til að Dick Cheney fengi hjarta. Þá vantar bara að einhver græði í hann samvisku og siðferðiskennd. Verst að það er ekki hægt að laga sakaskrá með skurðaðgerð, annars veitti honum ekki af því.

Ódýr hugsjón

Það er auðvelt fyrir Bandaríkjaforseta að tala fjálglega um eyðingu kjarnorkuvopna þegar hann er að tala um kjarnorkuvopnin sem hinir eiga. Hvernig væri að byrja á því að eyða megninu af sínum eigin kjarnorkuvopnum, og segja Bretum, Frökkum og Ísraelum að gera hið sama?

Hólavallakirkjugarður

Það væru nú ýkjur að segja að Reykjavík væri eitt samansafn af uppáhaldsstöðum, þótt það hvarfli stundum að mér. Á gönguferðum, sem eru oftast um eldri hluta borgarinnar, rek ég sífellt augun í staði sem mér finnst athyglisverðir eða hrífandi á einhvern yfirlætislausan hátt. Það er viss nautn að finna litla gullmola sem eru utan alfaraleiðar, margir vita ekki um og mörgum fyndist örugglega ekkert merkilegir þótt þeir vissu um þá. Það er engin kúnst að finna þá, það er nóg að horfa í kring um sig, taka eftir smáatriðunum og hafa gaman af þeim. Þúsund litlir vitnisburðir um hagleik, hugvit, sögu eða smekk, sem oft eru ætlaðir til heimabrúks en allir geta notið, sem á annað borð taka eftir þeim milli húsanna eða undir þakskeggjunum.

Mér dettur því margt í hug þegar ég er inntur eftir uppáhalds staðnum, enda er uppáhaldið síbreytilegt eins og flest í tilverunni. Það er samt einn staður sem trónir á toppnum og mér þætti gaman að sjá stað sem gæti keppt við hann. Þessi staður er hvorki lítill, leyndur né fáfarinn, og hann er svo sem ekkert frumlegur heldur. Hann heitir Hólavallakirkjugarður. Hann er almenningseign, fullur af sögu og framliðnum ættingjum og vinum. Sögu hans má finna á netinu eða bókasafninu, en ég ætla að segja af hverju ég held upp á hann.

Ég flutti á Hólatorg við norðurhlið kirkjugarðsins þegar ég var á fimmta ári, bjó þar í tuttugu ár og hafði garðinn fyrir útsýni, leikvöll og skjól. Ég man það eins og það hafi gerst í gær, þegar ég ákvað að láta varnaðarorð foreldra minna sem vind um eyru þjóta og fara og kanna þennan mikla garð sjálfur. Ég hef líklega verið fimm ára. Ég skaust óséður burt frá barnapíunni, og beint inn um hliðið á norð-vesturhorni garðsins. Rangalar myrkviðanna voru fljótir að gleypa mig og þar sem ég reikaði smeykur undir laufkrónunum, einn í heiminum og mál að pissa, fann mig geðstirður en miskunnsamur útigangsmaður, sem hjálpaði mér heim.

Með þessa lexíu í farteskinu – að ekki skal fara svo langt að maður rati ekki til baka – gat garðurinn opnast mér hæfilega hratt, með öllum þeim gæðum sem hann hefur að bjóða. Ber þar fyrst að nefna óviðjafnanlegt leiksvæði. Ég held að ég hafi aldrei reynt þar feluleik, enda væri það óðs manns æði. Garðurinn er hins vegar eins og hannaður fyrir eltingaleiki og hvers kyns ærsl. Alla vega í augum tíu ára drengs. Ég er nú vel upp alinn, og vinir mínir flestir líka, svo við pössuðum auðvitað að stíga ekki á leiðin þótt hamagangurinn væri mikill.

Þótt ég yxi upp úr skessuleikjum bernskunnar, fann ég mér ný not fyrir kirkjugarðinn. Þar er alltaf næði og þegar veðrið er gott er kjörið að leggjast á mjúkan blett og lesa, til dæmis fyrir próf. Þangað lá leiðin líka oft þegar ég var að byrja að reykja. Og auðvitað er stór skógarlundur með stígum og bekkjum líka kjörinn fyrir tilhugalíf, og reyndar líka fyrir rifrildi. Hvort sem það er sólskin eða þrumuveður.

Ég skil ekki af hverju sumir tengja kirkjugarða við dauðann. Fyrir mér eru þeir fullir af lífi: Þar ægir saman trjám og öðrum gróðri, örugglega hundruðum tegunda, og mér skilst að veggurinn umhverfis garðinn sé heimili fleiri mosategunda en nokkur annar staður á landinu. Svo vex þarna sveppur sem ku vera sjaldgæfur – fýluböllur heitir sá, og get ég vottað að það er réttnefni.

Við áttum kött sem Pamína hét, stælta bæði og djúpspaka. Hún eignaði sér að minnsta kosti fjórðung af kirkjugarðinum þegar hún var upp á sitt besta. Grá-hvítskjöldótt, með hvíta týru í rófubroddi, tvírifað aftan vinstra og svart leðurhálsband með göddum. Þessi ógnvaldur kirkjugarðsins lét engan eiga neitt inni hjá sér, síst af öllu fuglana.

Það er sagt að kirkjugarðarnir séu fullir af ómissandi fólki, og segja má að í stórum og gömlum garði liggi heilu þjóðfélögin. Móðurættin mín hefur búið lengi í Reykjavík og því eru margir ættingjar mínir grafnir í Hólavallagarði: Stóri bróðir minn, langafi og langamma, langalangafar og langalangaömmur og fleiri. Þegar amma mín var aðeins léttari í spori, fórum við stundum tvö saman með blóm í kirkjugarðinn, eða kerti eftir atvikum, en í seinni tíð geri ég þetta stundum einn.

Sá sem hefur gaman af að rölta um og líta í kring um sig, verður seint þreyttur á Hólavallakirkjugarði. Þessi vin í hjarta borgarinnar geymir óendanlega fróðleiksmola og maður sér alltaf eitthvað nýtt, hvort sem það er í gróðrinum eða höggvið í steinana. Það ættu öll börn að fá að njóta þeirra lífsgæða að alast upp með gamlan og gróinn kirkjugarð í hlaðvarpanum.

Vésteinn Valgarðsson

Þessi grein birtist í Reykjavík vikublaði í maí 2011. Ég birti hana hér ef ske kynni að einhver hefði gaman af því.

Fjölnisvegur í Þingholtunum?

Fréttastofa Ríkisútvarpsins:

"Glæsihýsi í Þingholtunum ... á Fjölnisvegi 11"

Nei, Fjölnisvegur er ekki í Þingholtunum.
Fasteignasalar ættu að setja sér reglur um hvar þeir segja að hús séu.

Lundinn í útrýmingarhættu

ÁTVR setur spurningamerki við sölu á íslensku neftóbaki um leið og það tekur (tímabundið?) fyrir sölu á Lunda og Skugga, grófkornóttu tóbaki sem er aðeins rakara en það íslenska, þótt standi "neftóbak" á miðanum. Kommon, kemur það einhverjum við í hvaða líkamsop fólk treður tóbaki sem það er búið að kaupa?

Hleranir ekki hættar?

Mér hefur ekki verið tilkynnt um að það sé hætt að hlera símann minn. Það þýðir væntanlega að það sé ennþá verið að hlera mig.

(Vísir: Tugum tilkynnt um hleranir.)

Einkaeign ríkis og borgar??

Bílakjallarinn undir Hörpunni er í "einkaeign ríkis og borgar", segir í frétt RÚV frá gærkvöldi. Hvað í ósköpunum er "einkaeign ríkis og borgar"?

Passið ykkur nú

Ég vara hér með leiðtoga ríkisstjórnarinnar og stjórnarflokkanna við því, að bola Jóni Bjarnasyni burt úr embætti landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherra. Ekki vegna þess að hann sé hafinn yfir gagnrýni, heldur vegna þess að það er ekki tilefni til svo afdrifaríkra ráðstafana. Afdrifaríkra segi ég, því það er lýðum ljóst hvað býr í raun að baki og hvað er í húfi: Jón stendur á sínu í einu brýnasta hagsmunamáli þjóðarinnar, sem er andstaðan við aðild að Evrópusambandinu, og uppsker (skiljanlega) fyrir vikið smán og fæð samruna-harðlínuafla og tækifærissinna. En staðfesta Jóns í þessari nýju sjálfstæðisbaráttu er ekki eina ástæðan fyrir því að ég styð setu hans á ráðherrastóli. Ætli forysta ríkisstjórnarinnar hafi hugsað afleiðingar þess til enda, ef honum verður vikið burt? Ætli brotthvarf hans sé svo mikilvægt, að það megi leggja hvað sem er að veði? Það er ekki bara eining og heill ríkisstjórnarinnar sem ég hef í huga, heldur líka eining og heill Vinstri-grænna, þar með talið fylgið.

Evrópusambandsmálið hefur verið flokknum þungbært, og fyrir því eru góðar ástæður. Margt það fólk sem kaus VG í þeirri trú (á tryggð forystunnar við stefnuskrána) að þá væri ESB-aðild úr augsýn, telur sig illa svikið og mun ekki láta hafa sig að fífli aftur. Að ógleymdu öllu því ærlega fólki, sem hvatti aðra til að kjósa VG og hét staðfestu flokksins í ESB-málinu en hefur verið gert ómerkt orða sinna. Þeir þingmenn VG sem kusu með ESB-umsókninni unnu málstað þjóðfrelsisins, og um leið trúverðugleika flokksins, mikið tjón. Þeim væri nær að taka sér staðfestu Jóns Bjarnasonar til fyrirmyndar. Sá sem vill ekki að Ísland gangi í ESB, styður ekki umsókn um það.

Hvort sem fólki er annt um líf ríkisstjórnarinnar, sjálfstæði þjóðarinnar eða gæfu VG sem flokks, þá er öruggara að Jón sé áfram ráðherra heldur en að hann sé það ekki.

Vinur er sá er til vamms segir: Passið ykkur nú, og leggið ekki meira undir en þið megið við að tapa.

Þessi grein birtist áður á Smugunni 2. desember síðastliðinn.